Nghệ thuật từ xốp bỏ đi: chuyện xưởng điêu khắc

Năm 2014, một người bạn cũ kể với Thà rằng ở nước ngoài người ta làm điêu khắc bằng xốp nhiều lắm. Máu nghề nổi lên, Thà tìm hiểu ngay. Từ đó xốp, foam thành một trong những chất liệu Thà làm nhiều nhất, bên cạnh đồng, đá, gỗ, composite, thạch cao, đất sét và gốm.

Vì sao là xốp

Xốp thi công nhanh, nhẹ, bền, rẻ hơn nhiều vật liệu khác, dễ mua, dễ chở. Người ta dùng nó cho sự kiện, trung tâm thương mại, lễ hội theo mùa, công viên chủ đề. Tuổi thọ thì tùy cách dùng: có công trình đứng được hàng chục năm, có cái chỉ dùng vài ngày cho một sự kiện.

Xưởng của Thà ở Từ Liêm, Hà Nội, có lúc rộng tới 600m2, gần 20 anh chị em nghệ sĩ cùng làm.

Con rùa lớn nhất thế giới

Thà cùng đồng đội làm vỏ thủy cung hình con rùa ở Phú Quốc. Cách làm đi từng bước:

1. Làm mô hình tỉ lệ 1/50, đưa duyệt.
2. Phun foam lên tòa nhà hình rùa ở tỉ lệ thật, chờ nở đủ độ dày.
3. Phác chi tiết trên diện rộng, khắc mài bằng máy cầm tay.
4. Phủ lớp polyurea để bảo vệ.
5. Sơn màu mỹ thuật.

Với anh chị em trong xưởng, đó là dịp tốt để thử sức với một thứ to chưa từng làm.

Chất liệu nào cũng có hai mặt

Xốp tiện thật, nhưng bỏ đi thì hại môi trường. Thà nghĩ chất liệu nào cũng có hai mặt, quan trọng là mình xử lý ra sao. Xưởng gom phần xốp thừa và đồ sự kiện dùng ngắn ngày, đủ khối lượng thì thuê đơn vị tái chế. Không phải khách nào cũng chịu trả khoản này, nhiều khi Thà tự bỏ tiền ra gom và xử lý.

Có lúc Thà giữ lại xốp để làm tác phẩm:

• Hoa của biển: ra đảo Điệp Sơn, lặn xuống thấy rong biển dài cả mét múa theo sóng, lên bờ lại thấy phao xốp vỡ dạt đầy đảo. Thà làm những hình khối uốn lượn nối nhau như rong biển đung đưa, để nói về cái đẹp của biển và cái rác con người bỏ lại.
• Vũ điệu của biển: làm từ xốp thu hồi sau một sự kiện. Gọt bằng dao cho ra dáng chuyển động, rồi khò nhiệt cho xốp chảy thành hai mảng đen trắng bám vào nhau, như thiếu nữ múa trên sóng.

Thứ người ta vứt đi, nếu chịu nhìn kỹ, vẫn kể được một câu chuyện.